Blog

Donderdag, 4 april 2021

Wat gaat de tijd toch snel! De meest bijzondere updates om te delen zijn dat wij een APA overleg hebben gehad met het ministerie van milieu over herbebossing. Daarnaast hebben we ook gesproken met de directeur van de lokale basisschool over het planten van bomen met de kinderen die daar naar school gaan. Het is nog enorm aftasten, maar ervaren dit als positieve ontwikkelingen. Tot slot verwachten wij onze collega volgende week te mogen ontvangen, waarbij zijn komst eigenlijk geen week te vroeg komt.

Terwijl onze toilet de komende weken nog even de bushbush blijft, bouwen wij ook in april door aan onze basis. Maar het huis staat in ieder geval! Hieronder een drietal foto’s met een korte impressies van hoe lokaal gras ons huis is gaan vormen. We hebben jullie beloofd elke maand een nieuwsbrief te sturen, maar hopen dat deze update via de website even voldoende is in april. Een aantal apparaten zijn stuk en de mogelijkheden om deze producten te vervangen of laten repareren zijn enorm beperkt.

We kijken ernaar uit jullie snel weer van een update te voorzien.

Zondag, 14 februari 2021

Check check, dubbelcheck. Ik kreeg een telefoontje van een dame die zei dat ze mijn visum aan het afronden was en ze vroeg op welke rekening ik het geld (ongeveer 300 euro) ging storten. Gelukkig wist ik dat en ik zei op de rekening van het consulaat bij Nedbank in Durban. Ingrid vertrouwde het niet en zei dat het een scam kon zijn. Het was een mooie reden om bij het consulaat te vragen naar de stand van zaken. Ik had een Zuid-Afrikaans telefoonnummer van de dame. Bij het consulaat kenden ze het nummer niet en bleek het inderdaad niet te kloppen. We werden weer door dezelfde meneer goed geholpen en ik mocht een foto maken van het aanvraagdocument wat men vanuit Durban naar Maputo had gestuurd. Die avond heb ik deze foto naar de lawyer Yonice in Maputo geappt. Zij reageerde verbaasd en zei dat het niet klopte omdat ons bedrijf Harmonergy LDA nu de naam Ingrid de Souza had en dat zou volgens haar niet goed komen. Dan maar weer een vierde bezoek aan het consulaat en daar was nu een andere meneer die heel kordaat zag dat het inderdaad niet klopte en hij markeerde op diverse documenten de naam Harmonergy LDA en maandag zou men direct de fout herstellen.

Engelengeduld en ik ga pas weer bloggen als het visum binnen is anders wordt dit de ‘never ending story’

donderdag, 28 januari 2021

De 4 documenten zijn vertaald en bij het consulaat in Durban is alles goedgekeurd en opgestuurd naar Maputo. De wachttijd voor een werkvisum is normaal 2 weken, maar wat is normaal in deze tijd… Ondertussen verzamel ik zaden en ditmaal van palmbomen om de eenvoudige reden dat die hier zijn. Ook heb ik zaad van een diep paarse dragonfruit die heerlijk smaakt en heel goed is te gebruiken voor smoothies.

Wat ik nog niet had verteld is dat ik met ons aankomende leven in Mozambique ben gestopt als voorzitter bij reNature Foundation. Bestuurslid Jacqueline Smit heeft het voorzitterschap overgenomen. Jacqueline is een vooraanstaande dame in het bedrijfsleven met meerdere adviesfuncties. Via mijn vrienden bij Zen.nl heb ik een zeer geschikte kandidaat voor het bestuur gevonden, namelijk Chris van den Haak. Chris is partner bij BDO in Arnhem en zeer capabel om de snel groeiende organisatie van dienst te zijn. Een interessante leerzame tijd waarin de liefde voor de natuur het wederzijds vertrouwen steeds weer hielp. Succes reNature!

donderdag, 14 januari 2021

Maandag was het bezoek aan het consulaat boven verwachting verlopen. Rustig en duidelijk werd aan mij uitgelegd dat zij voor mij het werkvisum kunnen regelen als ik aan de 12 criteria voldoe. Ook moeten de 4 Engelstalige documenten in het Portugees worden vertaald en 1 formulier nog wat worden aangepast. Ik kreeg een telefoonnummer van meneer José die de documenten kan vertalen. En daar ben ik vandaag naar toe gereden en begin volgende week is het klaar en kan ik gelijk alles indienen bij het consulaat. Zo leuk als iets lukt! Als je naar de natuur kijkt op het gebied van voedselvoorziening en natuurlijke processen dan lukt er meer dan in dit proces. Ik ben vanaf oktober bezig om dit geregeld te krijgen en dat is meer dan honderd dagen inclusief COVID gedoe en feestdagen. Aardappels en uien nemen honderd dagen. Het verschil is dat het eerste geld kost en de gewassen geld opleveren, tenminste als de mensen waarderen dat er extra moeite wordt gedaan om de bodem in leven te houden en niet tien keer gif spuit voor de mooie buitenkant en supermarkt aanbiedingen. Ik dwaal af. Nog iets heel anders, vandaag heb ik alles voor off-grid zonne-energie gekocht! Ik had al een lithium batterij (32 kg) gekocht en vandaag de rest.

De verbinding/ netwerk ik slecht. Ik stop er maar mee. Volgende week meer.

zondag, 10 januari 2021

Gelukkig Nieuwjaar! In het nieuwe jaar was het niet anders dan in 2020. Ze hebben mijn naam verkeerd geschreven op de werkvergunning die half december was afgegeven. Op 9 januari hebben ze het verbeterd. Morgen naar het consulaat in Durban. Mozambique blijft een serieuze uitdaging. Berichten over dat de schappen in de winkels leeg zijn in Maputo betekent des te meer dat er gezond geteeld moet worden. Avelino ziet het plantseizoen aan zich voorbij gaan. Ik heb mooie zaden geregeld maar de regentijd loopt af. Ook op de Universiteit is alles vertraagd. We zitten nu in het huisje van Ingrid en dat lijkt prachtig, maar schijn bedriegt. Het contrast met mensen die op straat leven en rond zwerven is akelig en zorgelijk. Ik hoor morgen meer. Welterusten.

Kerst 2020

Eerste kerstdag in Hillcrest Zuid Afrika. Het is allemaal iets anders gegaan. Een kapotte auto en toen ik na de eerste nacht wakker werd op de boerderij van familie in Ixopo in het Drakensberg gebied kon ik mijn arm niet meer optillen en ging ik maar rondkijken op de boerderij. Een hele andere wereld waar 200.000 kilo aardappels werden gerooid, veel lokale mensen nog werk hebben omdat ze deze niet willen vervangen door machines. 6000 sinaasappel en citroen bomen, Friese koeien, eucalyptus bomen en een stuk met jonge avocado aanplant voor de Europese markt die de koeien gaan vervangen. Dit allemaal opgebouwd na 200 jaar familie traditie. Totaal anders dan waar wij mee aan de slag gaan en heel goed om kennis mee te maken. Het Zuid Afrika waar regelmatig boeren worden vermoord (ook de buurman) en de rest van de wereld nauwelijks over rept maar ook waar lokale bewoners nog niet zo lang elektriciteit hebben en met een flatscreen en smartphone aangeven dat zij echt niet de sores willen waar die boer mee dealt. Patronen die niet doorbroken lijken te worden. Tja wat gaan wij dan doen. Nou dat weet ik gelukkig wel. Van onderaf een proof of concept maken met jonge mensen en andere patronen ontwikkelen waarbij zij de kans krijgen om te groeien naar een middelgroot boerenbedrijf, maar dat is verre van de omvang van de net omschreven boerderij en niet te vergelijken. Ik praat dan over bedrijfjes die groeien van 2 tot 12 hectare en vele zullen met 4 hectare het al druk genoeg hebben met regeneratieve agroforestry en producten. Ik kan niet wachten! Dat hoeft hopelijk niet meer zolang. Dinsdag ga ik met mijn papierwerk naar het Mozambikaanse consulaat in Durban voor mijn werkvisum en dan eindelijk naar Mozambique!!!!

Ondertussen ontmoet ik interessante mensen met bomen in hun tuinen waar ik zaad van wil hebben, maak ik foto’s van bomen die perfect timmerhout opleveren, o.a. de greyvillea robusta, noteer ik hoe ik het moet drogen en verwerken op mijn 70ste ha ha.

Niet echt een kerstverhaal maar wel met hoop voor de toekomst. Ik ben Ingrid en de familie dankbaar dat we deze mogelijkheden hier hebben.

7 december 2020

Afgelopen vrijdag bracht ik Ingrid naar Schiphol en kreeg ik apps dat ik in de krant stond. Grappig, we waren zo druk met pakken dat ik er niet meer bij stil heb gestaan dat Claudia Fitsch mij had geïnterviewd voor de Gelderlander waar het vooral ging over hoe ik van politieman kon veranderen in een boer in Afrika. Ook een week van ruimte maken in huis met marktplaats, kringloop, DAR en je realiseren hoeveel aanbod van mooie spullen we in Nederland hebben. Uiteindelijk een heel pijnlijk verlies van een dierbare die net met pensioen was, die door corona op de IC was gekomen en waarbij het fataal werd. Dit dreunt na en laat je zien hoe onvoorspelbaar en oneerlijk het kan zijn. Een heel ander afscheid van mijn hardloopclub waar mensen met hele diverse achtergronden bij elkaar zijn gekomen en waarbij we elkaar steeds beter hebben leren kennen waardoor het veel meer werd dan alleen een hardloopclub. Het was een soort estafette omdat iedereen op verschillende plekken met kleine groepjes (4 of minder) aan het rennen was en ik hen opzocht. Ik zal hen ook missen. Zondag heb ik mee gekeken bij een Zoom meeting waar een studente van de HAS hogeschool in Den Bosch een rekentool voor voedselbossen presenteerde die ze verder ontwikkelen. Ik ben onder de indruk hoe de duurzame ontwikkeling ook hier voet aan de grond krijgt. Heel hoopvol. De HAS doet zijn naam Applied Science eer aan. Wat een week. Donderdag PCR-test. Zaterdag vliegen ——————->

24 november 2020

We hebben de reis geboekt via Zuid Afrika. Ingrid vertrekt 4 december en ik een week later in de hoop dat alle papieren dan voor het verblijf in Mozambique rond zijn. Reizen is niet meer vanzelfsprekend. De Covid-PCR test is geboekt. Reizen voelt weer als iets bijzonders zoals het vroeger was.

Het is alweer 2,5 week terug toen we een fantastisch afscheid hadden met onze zielsverwanten bij Kiemkracht64 in Malden. Afscheid nemen is dan moeilijk vooral omdat in Nederland ook hele mooie dingen gebeuren.

10 november 2020

Hier is het blognieuws van ons, Ingrid en Elsard. Wij gaan dit om de twee weken aanvullen. Wij worden door het bestuur, Pieter, Sef en Niels in Nederland ondersteund in Mozambique. Het plan is dat wij over twee weken gaan afreizen. We zijn aan het puzzelen of we via Zuid Afrika reizen of rechtstreeks naar Maputo gaan. We laten het weten.

Om ons heen zijn er prachtige ontwikkelingen gaande. Kijk maar eens bij vrienden van ons op https://www.hoflebensberg.de/ en hun crowdfunding campagne. Zij hebben twee jaar geleden (toen nog verbonden aan de HAS-hogeschool) bij Vught een voedselbos aangelegd: https://denfoodbosch.org/ Ook in Nederland zijn velen actief waarbij deze groep data gaat verzamelen over de opbrengst: https://voedseluithetbos.nl/

Er komt steeds meer werk in een nieuwe landbouw en we kunnen onze eigen paradijsjes bouwen.

Het kan!!

Soulfood Forest Farms

Oktober 2020

We are very proud and happy to work with our dear friend Uzzy Arztmann who founded Soulfood Forest Farms. She is organizing a support tool for new farmers who take the effort to implement regenerative Agroforestry.

Take a look at: https://soulfoodforestfarms.org

Soulfood Forest Farms will act like a mother-hub and so we are interconnected with other Hubs in the world and the service-hub.

What does did mean?

When we need consultation about planting methods or we need a teacher who speaks Portuguese, then we can ask for help.

First example of great help from Soulfood Forest Farms is the farm in a box:

Hoofdlijnen van het beleidsplan 2020 – 2025

Inleiding:

Stichting Harmonergy ondersteunt in Mozambique projecten om jongeren een levenswaardig bestaan te laten ontwikkelen. Afgelopen decennia heeft er grote ontbossing plaatsgevonden en staat het land in het rijtje van armste landen in de wereld, waarbij jongeren op zichzelf zijn aangewezen. Voor hulp was bomen planten een idee, maar alleen bomen planten is niet genoeg. Harmonergy kiest daarom voor een model waarbij herbebossing gepaard gaat met landbouw, voedselvoorziening, verbetering van voedingsstoffen, natuurherstel en werk & inkomen, zogenaamde regeneratieve Agroforestry. Harmonergy werkt hierbij samen met de Universiteit ISET-One World en helpt ‘graduates’ met landbouw ervaring om deze regeneratieve Agroforestry te kunnen implementeren en helpt hen een boerderij op te bouwen.

Missie en visie:

De missie van de stichting is om fondsen te werven waarmee studenten in twee jaar worden opgeleid om regeneratieve Agroforestry te kunnen implementeren waarna ze onafhankelijk kunnen zijn. Met hulp van de overheid en chiefs krijgen ze land en worden ze begeleid met het opbouwen van een boerderij. De stichting stopt hierna met de ondersteuning van deze groep en vervolgt met ondersteuning van nieuwe kandidaten. Het doel is om een netwerk van duurzame boeren op te zetten dat zich kan uitspreiden over Mozambique. De nieuwe boeren kunnen hierdoor op een duurzame manier hun eigen land beheren.

7bdfbcd2-d7ad-4507-bb55-31fcb5c16fc7

De visie van de stichting is dat de nieuwe Mozambikaanse boer de natuur weer in de landbouw terugbrengt, uitgeput land herstelt, hun economische weerbaarheid verbetert en klimaatverandering aanpakt door het gebruik van Agroforestry-methodologieën. Dit creëert banen en inkomen wat hen veerkrachtig maakt. Tegelijk kunnen ze de regeneratieve helden van de toekomst worden. Met hulp van een coöperatie en faciliteringsbedrijf kunnen ze doorgroeien van kleinschalige landbouw naar middelgrote landbouw. Harmonergy helpt deze boeren naar de volgende stap en vergroot het MKB binnen Mozambique. De Mozambikanen kunnen op deze wijze de problemen voorkomen die industriële landen hebben opgebouwd met grootschalige landbouw.

Start:

De stichting Harmonergy is in 2018 opgericht door Ingrid de Souza uit Zuid Afrika en Elsard de Boer uit Nederland met het doel om in Mozambique een model uit te rollen waarbij kleinschalige landbouw met nieuwe boeren wordt versterkt met regeneratieve Agroforestry. Na testen met aanplant, het volgen van opleidingen en het vinden van de juiste mensen  is dit plan steeds duidelijker en serieuzer geworden. Het plan is toen geboren om graduates  een vervolg training te geven en te helpen bij de opbouw van een kleinschalig boerenbedrijf met regeneratieve Agroforestry.

Om dit te realiseren is er in Mozambique een uitvoeringsbedrijf, genaamd Harmonergy LDA., opgericht om deze mogelijkheden te kunnen faciliteren.  Er is veel moeite gedaan om land en vergunningen te regelen, zodat daar een trainingscentrum kan worden gebouwd. Ingrid en Elsard verrichten de uitvoering met het bedrijf Harmonergy LDA en zij hebben een hoofdrol in de bemiddeling tussen de nieuwe boeren en de stichting. Het bestuur van de stichting is uitgebreid om de onafhankelijkheid te waarborgen.

Regeneratieve Agroforestry:

Bij regeneratieve Agroforestry wordt er een grote diversiteit aan gewassen geplant die elkaar versterken (successie). Ook wordt er op hetzelfde oppervlak meer ruimte gebruikt door in de hoogte te groeien met een gelaagdheid zoals je het in de natuur ziet (stratificatie). Het bodemleven wordt opgebouwd, waardoor de watercyclus en het natuurlijk evenwicht verbeteren (regeneratief). Door met de natuur samen te werken ontstaat er een basis, waarbij gezonde landbouw voordelig uitgevoerd kan worden zonder kunstmest en bestrijdingsmiddelen.

In 2019 is de eerste afgestudeerde student in het nieuwe boeren programma aangenomen. Dit verloopt naar wens en hij bijt het spits af bij de opbouw  van een kleinschalige boerderij met regeneratieve Agroforestry.

Plan voor de toekomst:

Vanaf 2018 tot heden  heeft de stichting Harmonergy met fondsen kleine projecten ondersteund, zoals het houden van bijen en een plan voor een viskwekerij. Deze projecten krijgen onder de noemer bestemmingsfondsen een vervolg en deze worden gefinancierd door sponsors die dit soort projecten een warm hart toedragen (zie de jaarcijfers van 2019  onder de rubriek stichting/ foundation).

Het hoofddoel is dat met behulp van een trainingscentrum er een netwerk van nieuwe boeren ontstaat die zich met boerderijen in een coöperatie verenigen. Stichting Harmonergy streeft naar exponentiële groei in opleiding en uitvoering, waardoor een groeimodel voor kleinschalige duurzame landbouw kan ontstaan. De kracht van Harmonergy is dat er een opstap wordt gecreëerd naar duurzame banen. De ‘graduates’ hebben namelijk, ondanks een goede opleiding, na hun studie vaak geen werk. Door ook op duurzaamheid en natuurherstel in te zetten worden er meerdere problemen in één keer aangepakt die, als het succesvol is, de grenzen van Mozambique overschrijden.

Doelstelling en planning  2020 – 2025:

De doelstelling is om in 2025 minimaal twaalf nieuwe boeren met boerderij te hebben gerealiseerd en minimaal 20 nieuwe boeren in opleiding te hebben. 

– Planning eind 2020:  Voorbereiding van de bouw van het trainingscentrum. Planning van het nieuwe-boeren programma met de Universiteit ISET/OWU.

Planning voor 2021 en 2022:  Bouwen van de trainingslocatie en accommodatie voor de studenten. Drie studenten starten in het nieuwe boeren programma. Uitbreiding van het lesmateriaal en het gereedschap. Een Agroforestry trainingsveld en irrigatie worden aangelegd. Ondersteunen kleine projecten.

– Planning voor 2023 tot 2025:  Drie nieuwe boeren starten op eigen land met boerderij.  De stichting gaat verder met zeven nieuwe kandidaten. De LDA start een Coöperatie.

Oogstdienst Heumen en Groesbeek .

November 2018:

Dankzij de protestantse kerken in Heumen en Groesbeek kunnen wij het bijenproject voortzetten. Zij hebben ons ondersteund met de collectes van de oogstdiensten in november 2018, waardoor we in februari 2019 de bijenkasten kunnen afwerken en in het bos gaan plaatsen. Ook kunnen de kasten bij groentetuinen worden geplaatst. Als de olifanten uit het park breken zijn ze bang voor bijen en gaan ze niet in  de tuinen.

Bij deze kerkgemeenschappen is meer dan 1000 euro opgehaald!! Wij zijn heel dankbaar hiervoor.

Uzzy Artzmann, Soulfood Forest Farms, illustrator uit Zwitserland, helpt ons met het ontwikkelen van lesmateriaal en heeft onderstaande illustratie gemaakt.

Presentatie Oogstdienst

Update maart 2020:

Hier een bericht over de stand van zaken met de stichting Harmonergy. Wij zijn eind 2019 twee maanden in Mozambique geweest. Nu in Nederland  zijn wij onze ANBI status aan het voorbereiden. Als het kan dan arriveren we 1 november in Zuid Afrika. Na familiebezoek pakken we onze spullen en rijden we met Ingrid’s auto naar Mozambique om  daar te gaan ‘wonen’.  De locatie is niet ver van Zuid Afrika. Wij werken samen met een Universiteit om duurzame landbouw op te bouwen. Mozambique is begin 2019 geraakt door twee cyclonen, Idai en Kenneth. Dit was niet in onze omgeving. De studenten van de Universiteit hebben wel familie in de getroffen gebieden. Hulp voor opbouw blijft hard nodig om armoede en honger te bestrijden.

Zoals vaker gaan er dingen goed en minder goed. Wij hebben bijenkasten klaar gemaakt om in het bos of langs de tuinen te plaatsen en we hebben de mensen gevonden die hier mee aan de slag gaan. We hebben de route gevonden waar de olifanten langs gaan als ze uit het park breken. We kwamen er achter dat het imkeren en het plaatsen van de bijen in de kast  meer ondersteuning nodig heeft . Dit kan pas goed gaan draaien als wij er wonen. Ook de  aanplant van planten en bloemen moet worden geoptimaliseerd voor dracht/ voedsel voor de bijen.  Bijen houden gaat onderdeel zijn van het dagelijks leven daar. U gaat daar in de toekomst meer over horen.

Wat boven verwachting loopt zijn de trainingen die wij geven bij de Universiteit ISET/ One world over Agroforestry en de opstart van het programma voor ‘nieuwe boeren’. Wij hebben sinds mei 2019 Avelino in dienst.  Avelino moet over twee jaar zelfstandige boer zijn. Avelino is goed in les geven, waardoor wij samen met hem meer studenten bereiken. Uit de groepen studenten die we hebben getraind staan drie klaar om volgend jaar in ons programma te gaan draaien. Zo kunnen we iedere twee a drie jaar groeien met nieuwe boeren in Mozambique en zoals de bijbel aan geeft, hen als goede rentmeester hun land laten beheren.  Na twee jaar stopt geleidelijk de financiële ondersteuning voor de nieuwe boer waarna ze zelf hun inkomen verzorgen.

De kosten bij de stichting Harmonergy gaan nu naar het onderbrengen van graduates bij een boerderij /stageplek in Namaacha waar men werkt met duurzame landbouw/ Agroforestry, we hebben hen geld geleend voor de watervoorziening daar, we hebben zaden en gereedschap gekocht voor de universiteit, we hebben een kas gebouwd bij de universiteit.  We hebben water gevonden op het land waar wij gaan wonen en waar wij een eenvoudig trainingscentrum gaan bouwen voor deze nieuwe boeren en waar wij ook het programma verder gaan draaien met de bijen.